Начало · жаңартылды 2026 ж. 9 қараша
Мемлекеттік сатып алу деген не: госзакупка қарапайым тілмен
Мемлекеттік сатып алу (госзакупка) — тапсырыс берушілердің тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді толықтай немесе ішінара бюджет қаражаты, Арнаулы мемлекеттік қордан бөлінген ақша және (немесе) меншікті кірістері есебінен сатып алуы (Заңның 3-бабының 14) тармақшасы). Тапсырыс берушілер (заказчики) — мемлекеттік органдар, мемлекеттік мекемелер, мемлекеттік кәсіпорындар және дауыс беретін акцияларының немесе үлестерінің 50 %-ы және одан көбі мемлекетке тиесілі компаниялар, сондай-ақ олармен үлестес тұлғалар (3-баптың 27) тармақшасы). Оларға ИП, ТОО және басқа компаниялар сатады — электрондық портал арқылы, ЭЦП-мен қол қойып.
Негізгі қатысушылар
| Кім | Не істейді | Норма |
|---|---|---|
| Тапсырыс беруші | Сатып алуды жоспарлайды, шарт жасасады және төлейді | 3-бап, 27) тармақша |
| Ұйымдастырушы | Рәсімді тапсырыс берушінің атынан өткізеді | 3-бап, 17) тармақша |
| Бірыңғай ұйымдастырушы | Тізбе бойынша орталықтандырылған сатып алуды өткізеді | 3-бап, 15) тармақша, 6-баптың 13-тармағы |
| Әлеуетті өнім беруші | Заявка немесе баға ұсынысын береді | 3-бап, 3) тармақша |
| Өнім беруші | Шартты жасасып қойған тұлға | 3-бап, 24) тармақша |
| Бірыңғай оператор | Порталды және электрондық әмияндарды ұстайды | 3-бап, 18), 34) тармақшалар |
| Уәкілетті орган | Қаржы министрлігі: қағидалар, бақылау, тізілімдер | 3-бап, 19) тармақша, 8, 23-баптар |
Не сатып алынады
- Тауарлар — заттар, шикізат, энергия, зияткерлік меншік құқығының объектілері (3-баптың 28) тармақшасы).
- Жұмыстар — заттық нәтижесі бар қызмет, мысалы құрылыс немесе жөндеу (3-баптың 8) тармақшасы).
- Көрсетілетін қызметтер — заттық нәтижесі жоқ қызмет (3-баптың 12) тармақшасы).
Сатып алу тәсілі, біліктілік талаптары (квалификационные требования) және шекті мәндер (пороги) осы бөлініске байланысты.
Процесс неден тұрады
Заң процесті үш кезеңге бөледі (6-баптың 1-тармағы):
- Жоспарлау. Тапсырыс беруші бюджет бекітілгеннен кейін 10 жұмыс күні ішінде жылдық жоспарды бекітеді және оны 5 жұмыс күні ішінде порталда орналастырады (6-баптың 2, 5-тармақтары). Жекелеген жағдайларды қоспағанда, жоспарда жоқ нәрсені сатып алуға болмайды (6-баптың 8-тармағы).
- Өнім берушіні таңдау және шарт. Хабарландыру, заявкалар, қорытынды, шартқа порталда ЭЦП-мен қол қою.
- Шартты орындау. Жеткізу, актілер, ЭСФ, төлем.
Сатып алу тәсілдері
Бес тәсіл бар (Заңның 10-бабының 1-тармағы):
- конкурс;
- аукцион (тек тауарлар, 10-баптың 3-тармағы);
- баға ұсыныстарын сұрату (ЗЦП) (біртекті тауарлардың, жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің жылдық көлемі — 8 000 МРП-ға дейін, 10-баптың 4-тармағы);
- бір көзден алу (из одного источника);
- электрондық дүкен арқылы (тауарлар, жылдық көлемі — 4 000 МРП-ға дейін, 10-баптың 5-тармағы).
Бірінші, екінші, үшінші және бесінші тәсілдер — бәсекелестік тәсілдер, тәсілді айқындағанда оларға басымдық беріледі (10-баптың 2, 7-тармақтары). Толығырақ — «Госзакупка тәсілдері» мақаласында.
Қағидаттар
Заң сегіз қағидатты бекітеді: ақшаны тиімді жұмсау, тең мүмкіндіктер, адал бәсекелестік, ашықтық, қазақстандық тауар өндірушілерге қолдау, жауапкершілік, сыбайлас жемқорлық пен мүдделер қақтығысына жол бермеу, орнықты мемлекеттік сатып алу (5-баптың 1-тармағы). Іс жүзінде ашықтық қағидатынан тізілімдер, жоспарлар және хаттамалар порталда жарияланып, тегін қолжетімді болатыны шығады (8-баптың 10-тармағы).
Заң неге қолданылмайды
Мысалы, жеке тұлғалармен еңбек шарттарына, іссапар шығыстарына, мемлекеттік тапсырмаға, ұлттық холдингтер мен ұлттық компаниялардың сатып алуына, мемлекеттік қорғаныстық тапсырысқа (1-бап). Квазимемлекеттік сектордың өз заңы мен өз қағидалары бар, порталы ортақ болса да.
Мұның бәрі қай жерде өтеді
Бірыңғай сатып алу платформасы — Қаржы министрлігінің цифрлық жүйесі, мемлекеттік сатып алуға және квазимемлекеттік сектордың сатып алуына қол жеткізудің бірыңғай нүктесі (3-баптың 7) тармақшасы). 31.08.2026-дан бастап оған кіру — zakup.gov.kz арқылы. Толығырақ — «zakup.gov.kz: 2026 жылы не өзгерді» мақаласында.
Лоттар лентасы мен заявканы дайындау — Zakup AI қосымшасында.
Анықтамалық ақпарат. Норманың өзекті редакциясын adilet.zan.kz сайтынан тексеріңіз. Заң кеңесі болып табылмайды.